اموزش شهروندی

آموزش رفتارهای شهروندی در افزایش کیفیت عملکرد سازمانهای مدنی بسیار اثرگذار است، این آموزهها به تقویت اخلاق اجتماعی و بسط همبستگی اجتماعی یک جامعه در سطح «محلی-ملی و جهانی» کمک خواهدکرد، چنین اشاعهای در ابعاد نوع دوستی و پذیرش عمومی از اهمیت زیادی برخورداراست. در واقع نقش آموزش شهروندی به افراد جامعه را باید در قالبشناختی که شهروندان نسبت به قوانین و مقررات جامعه بهدست میآورند مورد بررسی قرار داد، که هر شهروندی در جامعه از این آموزهها چه برداشتی میکند. آموزش شهروندی بخشی از وظایف مدیریت شهری است، در واقع دولت و نهادهای قانونگذار، سازمانهای ملی و محلی، تشکلهای مدنی و... از طریق آموزش حقوق شهروندی و مهارتهای زندگی جمعی و شناخت اصول مدیریت شهری نقش بارزی در تربیت شهروندان خواهند داشت؛ این آموزشها راجع به اصول زندگی شهرنشینی، رعایت حقوق شهروندان و مقررات شهری و دولتی و... است. این آموزههای مدنی در واقع به سمت قانونمند کردن زندگی شهری سوق یافته است، از طریق این آموزه هاسعی شده که پیامدها و مخاطرات اجتماعی، فرهنگی، حقوقی و روانی مدیریت شهری را کاهش داد. «بنابراین آموزش و پرورشِ شهروندان از طریق آشنایی و شناخت آنان در پرتو قوانین و مقررات شهری چه بهصورت رسمی و غیر رسمی باعث این میشود که شهروندان نقش پویاتری در مشارکت شهری و مفهوم شهروندی داشته باشند.«نقش رفتاری آموزش شهروندی به شهروندان یک جامعه درپنج بعد خلاصه میشود: الف) نوع دوستی که شامل رفتارهای یاری دهنده و کاملاً داوطلبانه به منظور کمک به شهروندان است. ب) جوانمردی که در این بعد شهروندان همراه با رفتارهای جوانمردانه خود سعی بر این میکنند که خرده جوییها و خرده گیریها را نسبت به یکدیگر کاهش دهند. ج) خوش خویی نمونه دیگری از آموزش رفتارهای شهروندی نسبت به یکدیگر است، که بایدبه صورت مشارکت فعالانه و مسئولانه بین شهروندان توسعه داد. د) ادب و مهربانی بعد دیگری از رفتارهای شهروندمدارانه نسبت به یکدیگر است، این رفتارها مانع ایجاد مشکل و مسئله در محیطهای مختلف زندگی شهروندان خواهد شد. ه) وظیفهشناسی: بخش دیگری از رفتارهای شهروندمداری است که باید در قالب برنامههای درسی و غیر درسی به دانش آموزان و دانشجویان و سایر افراد جامعه آموزش داد که این بعد دینی تلاشی فراسوی الزامات رسمی است که هر فردی باید در جهت همیاری، همکاری و توسعه همه جانبه خود در خود بهوجود آورد.» (هویدا- نادری، ۱۳۸۸: ۱۰۶-۱۰۵) نقش این آموزههای مدنی در جوامع امروز باعث تقویت مشوقهایی چون «احساس برادری، همنوعی، تعهد و مسئولیت پذیری» میشود. باید باز آموزی تعالیم «فرهنگی، اجتماعی، روانی ، حقوقی و سیاسی» شهروندی در حوزه دانشهای علوم انسانی از طریق برنامهریزیهای علمی و تخصصی در طی سال به صورت مستمر در قالب هم اندیشیها، همایش ها، کارگاههای آموزشی و عملی، انتشارات و برنامههای آگاهسازی را ایجادکرد. باید در آموز ههای شهروندی برای هر سطحی از شهروندان به نیاز سنجی هویتی شهروندان توجه شود. درآموزشهای شهروندی بایدبر ابعاد مختلف آموزههای شهروندی به موازات هم در جهت تکامل بخشیدن به زندگی اجتماعی شهروندان تاکید شود. باید در نظر داشت که با توجه به اینکه جامعه ایران از تنوع فرهنگی و قومی در زندگی اجتماعی و فرهنگی برخوردارست، باید آموزشهای شهروندی را یک سازه فرهنگی و اجتماعی در نظر گرفت که متناسب با رویکردهای ارزشی، بومی، و محلی آن خرده فرهنگ شهروندی باشد؛ از سویی، در آموزش شهروندی از سوی نهادهای آموزشی رسمی و غیر رسمی سرفصلهای فرهنگ شهروندی چون «مساوات طلبی، آزادی، جمعگرایی، فرد گرایی،مردم سالاری، مسئولیتپذیری مدنی، مددیاری، حمایت اجتماعی، مشارکت همه جانبه و...» مورد حمایت و تعلیم ازسوی حاکمیت وقت و مدیریت شهری قرار گیرد.